Techniki

Jak wielka jest rodzina dźwięków powstałych na gitarze, w efekcie różnego podejścia do grania i różnego podejścia do używania palców w obrębie gryfu, strun, wajch, przesterów czy też nawet samych motylków służących niekiedy do podciągania. W technice gitarowej cała masa gitarzystów używała juz prawie wszystkiego aby grac na gitarze. Właściwie pierwsze zmiany narodziły się w czasach genialnego Hendrixa i wówczas, gdy bluesmani pokroju Johnego Lee Hookera dorwali gitary, a dokładniej ich wersję elektryczną.

Już w czasach barokowych - czasach Monteverdiego czy Bacha zaczęto upiększac technię grania utworów. Upiększanie wzięło swój obraz z materii sztuki jako plastyki. Wpływy orientalne na wzornictwo czy też przesadzanie w ornamentalistyce tamtego okresu miało swój wyraz także w muzyce. Powstały specyficzne ozdobniki, które przetrwały do dzisiaj. Ozdobniki typu trill i tremolo, długo się przebijały do naszych czasów. Na przełomie wieków genialny Nicollo Paganini - człowiek który również grywał na gitarze - przywrócił swiatu te techniki. Trille czy inne tego typu ozdobniki wykorzystywał Jimmy Page z Led Zeppelin (starsze płyty) i Joe Satriani w utworze "Baroque".

Eddie Van Halen, frontman grupy Van Halen ponoć wprowadził w światło dzienne inna technikę - tapping, czyli granie po gryfie obiema rękami (lecz ktoś już wcześniej zauważył ten trick na płytach legendanrego zespołu FOCUS). Obecnie ta technika jest bardzo popularna - można ją usłyszeć począwszy od barów a skończywszy na koncertach i konkursach gitarowych (Enver Izmailov). Ale znajdują się w repertuarze gitarzystów triki innego typu, generujące innego typu sztuczki, bardziej chyba uwodzące sferę video niźli audio - mianowicie Hendrix palił gitary, Nirvana rozwalała je na scenie - po prostu Show Must Go On.


S L I D E

Jest to technika polegająca na tym, że przejścia z jednego do drugiego dźwięku na określonej strunie dokonujemy przez ślizg, czyli jeśli w notacji odczytamy, że slide ma być wykonywany z progu 2 do progu 5 - to należy chwycić na drugim progu, zagrać dźwięk i płynnie wykonać ślizg dociskając do gryfu i progów strunę aż do "przejechania" do 5 progu. W notacji tabulatorowej znajdziemy wówczas coś takiego:

---------------------
--------2/5----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Slide może być wykonywany z góry na dół i z dołu do góry. Fachowo można znaleźć rozróżnienie tego:

---------------------
--------52----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------


Takie oznaczenie oznacza ślizg w dół. Wykonywane jest przez przedłużenie wybrzmiewającego dźwięku o zjazd w tym wypadku z piątego progu na drugi.

Można także w notacji znaleźć inne oznaczenia:

---------------------
----5S2--5s2---------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------


Slide'y mogą być różnego typu i łączyć się z innymi technikami. Slide mogą się łaczyć w bardzo szybkie wibratia i inne tego typu sprawy, mogą się łaczyć ze sobą. Do grania na gitarze ta techniką niektórzy używają specjalnych rurek, daje to pewną swobodę grania i uzyskujemy możliwość grania poza gryfem. Slide niekoniecznie musi być wykonywany na jednej strunie, można tego dokonać na wielu strunach na raz, slidem można traktować całe akordy. Dość ciekawe brzmienia wychodzą na silnie przesterowanej gitarze elektrycznej:

---------------------
-------7/9-----------
-------7/9-----------
-------7/9-----------
---------------------
---------------------



L E G A T O - PULL OFF i HAMMER ON

Hammer On jest to technika polegająca na tym że po wykonaniu dźwieku na jednym progu wykonuje się dźwięk palcem tej samej ręki na progu o wyższym numerze - z tym, że przy wykonaniu drugiego dźwięku nie piórkuje się go. Dźwięk ma być wykonany przez uderzenie palca lewej ręki. Stąd ta nazwa odwołująca się do hammera - czyli młotka. Przykładowo aby wykonać hammera z progu 5 na próg 7 zaczynamy granie od wykonania dźwięku z progu 5, palcem wskazującym, następnie uderzamy palcem serdecznym o próg 7. W zapisie wygląda to tak:


---------------------
--------5H7----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------


Można łączyć hammer-ony w układy 2,3,4 palcowe, można także używać palców drugiej dłoni przechodząc w inną rodzinę technik czyli tapping. Hammer on'y często nazywane są legato w górę.
---------------------
------5H6H7H8--------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------


Szybkie opuszczenie palca z progu wyższego i wykonanie dźwięku powstałego przez ucisk palca na niższym progu lub pustej struny nazywane jest Pull Off. Klasyczny pull of jest wykonywany bardzo szybko, przez natychmiastowe puszczenie palca powiedzmy serdecznego i wybrzmienie dźwięku chwytanego palcem wskazującym na niższym progu. Oczywiście palce są ustalone przypadkowo. Można Pull Offy łaczyc w całe grupy, wykorzystując całą dłoń (lewą).

Technike Pull Off oznacza się w tabulaturach tak:

---------------------
--------7P5----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

---------------------
--------7P6P5P4------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------


M O R D E N T

Mordent jest typowym ozdobnikiem wykorzystywanym od czasów klawesynistow francuskich. Występowały dwa rodzaje tego typu ozdobników - tak zwany mordent dolny i górny. Ten pierwszy polegał na szybkim opuszczeniu jednego dźwięku sekundę czystą w dół - w gitarze używano techniki pull-off - a następnie poprzez hammer-on dźwięk wracał do pierwotnej częstotliwości. W mordencie do góry używano najpierw hammer-ona o jedną sekundę do góry następnie pull-offa do początkowej nuty..


B E N D - podciąganie, opuszczanie.

Podciągnięcie polega na tym, że przytrzymujemy strunę wybranym palcem lewej ręki następnie ciągniemy do siebie lub od siebie trzymając strunę pod paznokciem lub opuszkiem. Istnieje wiele poglądów na temat jak powinien wyglądać podciągnięcie. Niektórzy nie uznają innych podciągnięć niż tych wykonanych przy użyciu całego nadgarstka. Wyróżniamy dwa typy podciągnięć: jedne wykonywane są do oporu, w tabulaturze znajdziemy opis FULL - znaczy pełny. Lub za oznaczeniem "B" będzie wolne miejsce.

---------------------
--------7B-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Drugi typ podciągnięcia nakazuje nam tak podwyższyć naciąg, by uzyskać brzmienie dźwięku znajdującego się za oznaczeniem. Czyli jeśli mamy wykonać:

---------------------
--------7B9----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

to znaczy musimy nacisnąć strunę drugą na 7 progu i tak podciągać, aż w rezultacie otrzymamy dźwięk z progu 9. Istotną role ma, aby dźwięk był jak najbliższy dźwiekowi z progu dziewiątego. Może się zdążyć że trzeba będzie tak podwyższony dźwięk opuścić wówczas odnajdziemy cos takiego w notacji:
---------------------
--------7B9R7--------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Znaczy tyle, że musimy podciągnąć dźwięk "7" do "9" a następnie zmniejszać naciąg, aż do początkowego dźwięku "7". Jest to tzw. bend and release. Takiego podciągnięcia możemy dokonać w mostkach typu Floyd Rose, ciągnąc wajchę do siebie, a następnie opuszczając. Natomiast wajchą typu tremolo możemy tylko opuszczać dźwięki. Opuszczamy odpowiednio przekręcając wajchą i dociskając do gryfu. .


V I B R A T I O B E N D E M L U B W A J C H Ą

Vibratio - czyli wibracja może być wykonywana na kilka sposobów. Jednym z nich jest bardzo szybkie podciąganie i opuszczanie strun albo poprzez cykliczne drgania palca (palców) lewej dłoni w górę i w dół na przemian podciągając i opuszczając. Można takiego czegoś dokonać także poprzez działania samą wajchą naprzemian szybko w górę i w dół.

Dość popularnym oznaczeniem w tabulaturach jest litera "V".

---------------------
--------7V-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

lub
---------------------
--------7~-----------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

W praktyce może to wyglądać tak:
---------------------
---7B8R7B8R7B8R7B8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Innymi metodami są zmiany ustawienia palca w obrębie progu.


T R I L L (Tryl)

Trill jest czymś łączacym hammer-ony i pull-ofy - polega na szybkim powtarzaniu hammer-ona i pull-ofa lub odwrotnie. Powtarzane są cyklicznie dwa dźwięki. Tego typu sztuczkę można znaleźć na Baroque Satrianiego. Co do trilli nie ukształtował się znormalizowany zapis, wykonanie wygląda natomiast tak:

---------------------
---7h8p7h8p7h8p7h8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Popularne jest oznaczenie:
Trill
---------------------
--------7(8)---------
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------



T R I L L plus podciąganie

Jest to zaawansowane technika, którą można zaobserwować słuchając początkowych dzieł Led Zeppelina. Sztuczka polega na tym, aby połączyć na gryfie dwa ruchy - jeden to trill, drugi to podciąganie palca grającego niższy dźwięk. Oczywiście wszystko wymaga praktyki.
TRILL techniką SLIDE

Tryll slidem przeznaczone jest dla bardziej wyćwiczonych gitarzystów. Polega na ustawieniu palców na progu i cykliczne zjeżdżanie paznokciem lewej dłoni to do jednego dźwięku to do drugiego.

Wykonanie wygląda tak.

---------------------
---7/87/87/87/8---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------



T A P P I N G

Tapping jest techniką bardzo podobną do legato i hammeringu. Tappingiem można nazywać bardzo rozbudowane szybkie pasaże legatowe przy użyciu jednej ręki (lewej) lub też dwóch rąk. Technika tapping w odniesieniu do prawej ręki oznacza sformowanie kilku reguł tego sportu - tak, tak, tego używają gitarowi sportowcy. Trzeba niestety samemu dojść do wprawy i perfekcji. Dźwięk wydobywamy ręka prawą albo za pomocą kostki uderzając z nad gryfu dobijając strunę do niego, bądź też w poprzek korzystając z nierówności u dołu piórka (do tego typu zmagań bardzo dobre będzie grube piórko około 2 mm grubości). Technika ta daje dużo inną barwę brzmienia nizż standardowa gra, gdyż inna jest zawarta ilość alikwotów czyli tonów składowych dźwięku.

Do tapingu można używać paznokci - należy wówczas uderzać zagiętym palcem, bądź teraz samego opuszka trzymając kciuk prawej dłoni owinięty wokół podstrunnicy (osobiście preferuje właśnie ten sposób). Można także pójść na całość ograrniając wszystkimi palcami dłoni strefę gryfu. Bądź też zamieniać miejscami dłonie. Oto przykładowa sztuczka tappingowa.

---------------------
---3H5T10THT5T10---
---------------------
---------------------
---------------------
---------------------

Początkowe dźwięki zgrywamy ze sobą używając hammeringu następnie dziesiątkę gramy prawą dłonią.


F L A Ż O L E T Y

Flażolety są to dźwięki powstałe poprzez odpowiednie lekkie dotknięcie struny w tzw. węźle i wykonanie dźwięku składowego - alikwotu - dźwięku nazywanego czasami fletowym. Tego typu dźwięki mogą być wytwarzane jedynie przez instrumenty dęte i strunowe. Istnieją dwa podstawowe rodzaje flazoletów.

Pierwszy rodzaj nazywamy flażoletami czystymi (naturalnymi). Pochodzą one przez podział całej struny na odpowiednie części w węzłach, lekkie dotknięcie i uzyskanie dźwięku alikwotowego. Najlepsze rezultaty uzyskujemy nad 5, 7 i 12 progu jednak dobra gitara potrafi takich dźwięków więcej wydusić z siebie.

Drugi typ flażoletów wykonywany jest na strunie skróconej. Na przykład jeśli lewą ręką skrócimy strunę na drugim progu to węzeł znajduje się nad 14 progiem. Sztuczne flażolety najlepiej brzmią na przesterowanej gitarze elektrycznej. Wykonujemy je poprzez jednocześnie uderzenie struny piórkiem i dotknięciem struny opuszkiem kciuka (należy nieco obrócić piórko - uderzyć bardziej kantem). Wymaga to wyćwiczenia, aby trafić w węzeł i nie wytłumić drgania struny opuszkiem. Pamiętajmy o tym ze flażolety naturalne gra się głównie nad samą blaszka progu, nie nad miejscem gdzie normalnie przyciskamy. Flażolety często można łączyć w tłumione dźwięki, udając na przykład helikopter na gitarze.

Przykładowe oznaczenie:

----------<7>--------
---<7>---------------
---------------<5>---
---------------------
---------------------
---------------------

I N N E:

Harm.
E|-----------------------|-
H|-12--------------------|-
G|-----------------------|-
D|-----------------------|- - Natural harmonics - flażolety naturalne
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

A.H.
E|-----------------------|-
H|-7---------------------|-
G|-----------------------|-
D|-----------------------|- - Artifical harmonics - flażolety sztuczne
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-




T Ł U M I E N I E

Tłumienie w swojej istocie dzieli się na dwa podrozdziały. Można tłumić albo poprzez nie dociskanie strun do końca (tzw. muffed strings), dość ciekawe efekty z tego przychodzą przy graniu chwytami na basowych strunach (Smells Like Teen Spirit) albo przez tłumienie nadgarstkiem (palm muting) - czyli podczas kostkowania nadgarstek ręki kostkującej spoczywa na końcach strun tuż przy mostku. Drgania sa przytłumiane. Taki efekt można spotkać w Ain't Talkin' 'bout Love - Van Halena.



T R E M O L O

Technika ta polega na tym że kostkujemy jeden dźwięk wiele razy - w praktyce często się tak zdarza że kostkujemy tyle ile sił w ręce. Tremolo nie zawsze jest powtarzaniem jednego dźwięku - w praktyce spotykamy się z powtórzeniami dźwięków w pętli. Rożne szkoły różnie uczą, zarówno klasyczne jak i te mniej klasyczne. Można grać jednym palcem (trzeba mieć paznokcie niesamowicie obszlifowane) lub trzema, dwoma na przykład na basie. Tremolo najczęściej jest jednak wykonywane kostką.

Tremolo może wyglądać tak

E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-77777777777777777777--|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-


E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-78787878787878787878--|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-



T R E M O L O B A R

Jest to technika podobna do tremolo z użyciem większej ilości dźwięków niż jeden z ta różnicą że te dolne dźwięki gra się obniżając wajchą o podaną nad tabulatura wysokość

w/trem. bar
1 1
/ /
E|-----------------------|-
H|-----------------------|-
G|-7---9-----------------|-
D|-----------------------|-
A|-----------------------|-
E|-----------------------|-

Można też obniżając i podciągać struny w wypadku długich fraz. Używając wajchy.
w/trem. bar---------------------------|
-4 0 +1
E|-----------------------------------------|-
H|-----------------------------------------|-
G|-0--------------------12-----------------|-
D|-0--------------------12-----------------|-
A|-----------------------------------------|-
E|-----------------------------------------|-




Torajs dla guitartricks.pl.